In de praktijk
Je eerste gesprek en goede prompts schrijven
Het eerste gesprek met een AI-personage valt vaak tegen. Je typt “hoi”, krijgt een overdreven enthousiast antwoord en weet niet goed hoe je verder moet. Dat ligt niet aan jou. Een taalmodel doet wat het uit de tekst kan opmaken, en uit “hoi” valt weinig op te maken. Hoe meer richting je geeft, hoe beter het resultaat. Die richting geven heet een prompt schrijven.
De voorbeelden in deze gids zijn bewust netjes gehouden. Het gaat om de techniek. De inhoud vul je zelf in.
Begin bij het personage
In de meeste apps kun je een personage kiezen of zelf beschrijven. Een goede beschrijving bevat vier dingen:
- Wie het is. Een verzonnen volwassene met een naam, een leeftijd en een achtergrond in twee zinnen.
- Karakter. Drie of vier eigenschappen werken beter dan tien. “Droog gevoel voor humor, geduldig, een beetje plagerig.”
- Manier van praten. Kort of uitgebreid, spreektaal of verzorgd, wel of geen emoji.
- Wat het niet doet. Bijvoorbeeld: niet voor jou beslissen, niet te snel gaan.
Baseer het personage nooit op een bestaand mens. Waarom niet, staat in grenzen en toestemming.
Geef het gesprek een beginpunt
Een scène werkt beter dan een losse begroeting. Vertel in je eerste bericht waar jullie zijn, wat de verhouding is en hoe de stemming is. Vergelijk:
Hoi
met
We kennen elkaar een paar weken en hebben net voor het eerst samen gekookt. Jij bent nog aan het afruimen, ik sta tegen het aanrecht geleund. De stemming is ontspannen en een beetje flirterig. Begin jij.
Het tweede bericht geeft het model een plek, een geschiedenis en een toon. Het antwoord sluit daar bijna altijd beter op aan.
Zeg hoe je het wilt hebben
Een model raadt je voorkeuren niet. Zeg ze gewoon, het liefst aan het begin:
- Tempo. “Bouw het langzaam op, we hebben de tijd.”
- Lengte. “Antwoord in drie tot vijf zinnen.”
- Perspectief. “Schrijf in de ik-vorm en beschrijf niet wat ik doe of denk.”
- Taal. “Blijf Nederlands spreken, in gewone spreektaal.”
- Stijl. “Meer suggestie dan beschrijving” of juist het omgekeerde.
De instructie over perspectief is een van de nuttigste. Zonder die instructie gaat het personage al snel ook jouw handelingen en gedachten invullen, en dat voelt alsof het gesprek van je wordt overgenomen.
Bijsturen tijdens het gesprek
Gaat het de verkeerde kant op, stap dan even uit de scène. Veel gebruikers zetten zo’n opmerking tussen haakjes, zodat duidelijk is dat het een regie-aanwijzing is:
(Even buiten het verhaal: dit gaat me te snel. Ga terug naar het moment bij het aanrecht en neem meer tijd.)
Andere manieren om bij te sturen:
- Opnieuw laten schrijven. De meeste apps hebben een knop om een ander antwoord op hetzelfde bericht te krijgen.
- Het antwoord bewerken. Sommige apps laten je de tekst van het personage aanpassen. Het model bouwt daarna voort op jouw versie.
- Samenvatten. Wordt het gesprek lang en vergeet het personage dingen, geef dan zelf een korte samenvatting van wat vaststaat.
Je grenzen noemen
Het personage weet niet wat je onprettig vindt. Zet het erin:
Ik wil geen grof taalgebruik en geen vernedering. Als ik “pauze” typ, stap je uit je rol en reageer je gewoon.
Dat is geen spelbreker. Het zorgt dat je je kunt ontspannen omdat je weet waar het gesprek niet naartoe gaat. Je kunt zulke afspraken ook vastzetten in de karakterbeschrijving, zodat je ze niet elke keer hoeft te herhalen.
Veelvoorkomende ergernissen en de oplossing
| Probleem | Wat helpt |
|---|---|
| Het personage gaat veel te snel | Zeg het tempo expliciet en herhaal het na een tijdje |
| Elke reactie eindigt met een vraag | “Stel niet in elk bericht een vraag, neem zelf ook initiatief” |
| Steeds dezelfde woorden en zinnen | Vraag om variatie, of begin een nieuw gesprek met dezelfde beschrijving |
| Het personage vergeet afspraken | Zet ze in de vaste notities of herhaal ze in een samenvatting |
| Het schakelt naar Engels | Herhaal de taalinstructie; schrijf zelf ook consequent Nederlands |
| Het antwoord is een weigering | Dat is het filter van de app; ga er niet tegenin, kies een andere wending |
Waar dit gedrag vandaan komt, staat in hoe een AI-chatbot voor sexting werkt.
Wat je niet in een prompt zet
Een goede prompt bevat details over het verhaal, niet over je leven. Laat weg:
- je echte naam, adres, werk en telefoonnummer;
- namen en herkenbare kenmerken van mensen die je kent;
- foto’s van jezelf of anderen.
Een verzonnen naam en een verzonnen stad maken het gesprek niet minder goed, en je hoeft je later nergens zorgen over te maken. Zie veilig beginnen.
Een opzet die je kunt hergebruiken
Bewaar buiten de app een korte sjabloon die je bij een nieuw gesprek invult:
- Wie het personage is, in drie zinnen.
- Waar en wanneer de scène begint.
- De stemming.
- Tempo, lengte en perspectief.
- Wat je niet wilt, en je stopwoord.
Vijf regels zijn genoeg. Langere instructies helpen zelden; het model geeft dan elk onderdeel minder gewicht.
Verwacht geen perfectie
Ook met een goede prompt zal het personage soms uit de toon vallen, iets vergeten of zichzelf herhalen. Zie het als samen schrijven met een vlotte, maar vergeetachtige medeauteur. Jij hebt de regie. Als een gesprek niet loopt, is opnieuw beginnen met een scherpere beschrijving bijna altijd sneller dan blijven corrigeren.
En daarna
Na een paar gesprekken merk je vanzelf wat voor jou werkt. Let in die eerste weken ook op het praktische: hoeveel tegoed een avond kost, en hoeveel tijd erin gaat zitten. De eerste vraag komt aan bod in kosten, tokens en abonnementen, de tweede in emotionele gehechtheid en gezond gebruik.